تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي

فصل اول : کلیات


1. فرهنگ
نظام‌واره‌اي است از «عقايد و باورهاي اساسي»، «ارزش‌ها، آداب و الگوهاي رفتاري» ريشه‌دار و ديرپا و «نمادها» و «مصنوعات» که ادراکات، رفتار و مناسبات جامعه را جهت و شکل مي‌دهد و هويت آن را مي‌سازد.

2. سطوح فرهنگ
منظور از سطوح فرهنگ، سطوح مورد مطالعه و مديريت‌پذير فرهنگ است كه كل جامعه يا بخش قابل توجهي از آن را تحت پوشش قرار مي‌دهد. در نقشة مهندسي فرهنگي كشور، فرهنگ در سه سطح زير مورد شناسايي، بررسي، تحليل و برنامه‌ريزي قرار مي‌گيرد:
1. فرهنگ ملي(اسلامي- ايراني)؛
2. فرهنگ عمومي؛
3. فرهنگ حرفه‌اي(فرهنگ معلمان، بازاريان، روحانيان، سياست‌مداران، پزشكان، قضات و... ).
2-1. فرهنگ ملي(اسلامي- ايراني)
نظام‌وارة باورها و عقايد اساسي، ارزش‌ها، آداب و الگوهاي رفتاري باثبات و ريشه‌دار و نمادها و مصنوعات مردم مسلمان ايران(و عموماً در مرزهاي جغرافيايي يک کشور) است؛ که طي قرن‌ها و هزاره‌ها ايجاد و تثبيت شده و به يک ملت هويت مي‌بخشد.
2-2. فرهنگ عمومي
نظام‌وارة باورها، ارزش‌ها، نگرش‌ها و گرايش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، الگوهاي رفتاري و نمادها و مصنوعاتي است كه فضاي عمومي و مشترك فرهنگي جامعه را در مقاطع زماني معين شكل مي‌دهد. فرهنگ عمومي بر ارزش‌ها، گرايش‌ها، الگوهاي رفتاري و الگوي زندگي آحاد جامعه تأكيد و در مقايسه با فرهنگ ملي(اسلامي- ايراني)، عمق و پايداري كمتري دارد. فرهنگ عمومي تا حدود قابل ملاحظه‌اي تابع مقتضيات زماني و مكاني جامعه و منعكس‌كننده عملكرد ساير نظام‌ها همچون نظام‌هاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي، اقتصادي، قضايي، حقوقي و... است.
2-3. فرهنگ حرفه‌اي
نظام‌وارة بـاورها، ارزش‌ها و الگوهاي رفتـاري و نمادهاي شـاغلان و متصديان هر حرفه است. ارزش‌هاي فرهنگ حرفه‌اي به واسطه سنوات طولاني آموزش‌هاي تخصصي و يا تجربه و كارورزي بلند‌مدت حاصل مي‌شود. فرهنگ حرفه‌اي پزشكان، بازاريان، معلمان، قضات، نظاميان و روحانيان از جمله‌ اين فرهنگ‌ها هستند.

3. مهندسي فرهنگ
فرايند بازشناسي، آسيب‌شناسي، پالايش و ارتقا‌بخشي فرهنگ و جهت‌دهي آن بر پايه هويت اصيل اسلامي- ايراني با توجه به مقتضيات و شرايط ملي و جهاني است.

4. مهندسي فرهنگي
فرايند بازطراحي، اصلاح و ارتقاي شئون و مناسبات نظام‌هاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي کشور بر اساس فرهنگ مهندسي شده با توجه به شرايط، ويژگي‌ها و مقتضيات ملي و جهاني است.

5. مديريت راهبردي فرهنگ كشور
فرايند تدوين، تصويب و اعمال راهبردهاي کلان فرهنگي، سازمان‌دهي و تقسيم کار ملي و نظارت و ارزيابي راهبردي در نظام‌هاي مختلف کشور با توجه به رهيافت‌هاي مهندسي فرهنگ و مهندسي فرهنگي و مقتضيات ملي و جهاني است.

6. رصد و پايش فرهنگي
مطالعه، توصيف، تحليل، تبيين و پيش‌بيني نظام‌مند و مستمر الگو و روند تغيير و تحول در باورها و اعتقادات، ارزش‌ها، هنجارها، رفتارها، مصنوعات و نمادهاي فرهنگي در سطوح ملي و بين‌المللي به‌منظور مسأله‌شناسي فرهنگي و اعمال مديريت راهبردي فرهنگي در چارچوب نقشه مهندسي فرهنگي کشور است.

7. چشم‌انداز فرهنگي كشور
مجموعه‌اي هماهنگ از جهت‌گيري‌ها و اهداف مرحله‌اي فرهنگي قابل دست‌يابي در افق زماني معين(1404) است كه در تراز با سند چشم‌انداز جمهوري اسلامي ايران تدوين شده است.

8. پيوست فرهنگي
سندي است مشتمل بر مطالعات كارشناسي، مبين پيش‌بيني پيامدهاي فرهنگي و اعمال الزامات و استانداردهاي مربوط در هر نوع طرح، تصميم و اقدام كلان فرهنگي، اجتماعي، سياسي، اقتصادي، حقوقي و قضايي متناسب با مقتضيات و شرايط جامعه در چارچوب نقشه مهندسي فرهنگي کشور.

9. قلمروهاي نقشه
قلمرو نقشه، نشانگر افق زماني، گسترة موضوعي، جغرافيايي، اجرايي و مخاطبان نقشة مهندسي فرهنگي كشور است.
9-1. افق زماني
نقشه مهندسي فرهنگي كشور، براي افق ايرانِ 1404 تدوين مي‌شود.
9-2.گستره موضوعي
قلمرو و محورهاي موضوعي نقشه، در سه سطح فرهنگ ملي(اسلامي- ايراني)، عمومي و حرفه‌اي و چهار لايه باورها و مفروضات اساسي، ارزش‌ها، الگوهاي رفتاري، نمادها و مصنوعات تعيين مي‌شود.
9-3. قلمرو جغرافيايي:
الف) همه مناطق محصور در درون مرزهاي ايران و همچنين تمامي اماكني كه طبق موازين بين‌المللي يا توافقات طرفيني در اختيار و تصرف نهادها و دستگاه‌هاي اجرايي کشور مي‌باشد؛
ب) همه محيط‌ها و فضاهاي مجازي(سايبري و ديجيتالي) كه به‌طور مستقيم و يا غيرمستقيم، در چارچوب حاکميتي نظام جمهوري اسلامي ايران قرار مي‌گيرند.
9-4. قلمرو اجرايي:
الف) همه نهادها، دستگاه‌ها، مراكز و انجمن‌هاي كشور در بخش‌هاي دولتي و غير‌دولتي(عمومي، خصوصي و مردم‌‌نهاد) است.
ب) در دو سطح ملي و استاني با نام «نقشه مهندسي فرهنگي کشور» و «نقشه مهندسي فرهنگي استان» طراحي، تدوين و اجرا مي‌شود.
تبصره: در صورت نياز، نقشه مهندسي فرهنگي در سطح منطقه‌اي(تركيبي از دو يا چند استان) نيز تدوين مي‌شود.
9-5. جامعه هدف:
1. شهروندان و اتباع جمهوري اسلامي ايران؛
2. سازمان‌ها و نهادهاي کشور؛
3. جوامع فارسي زبان؛
4. جهان اسلام شامل: كشورها، ملل و جوامع مسلمان با تأکيد بر خاورميانه و منطقه؛
5. كشورهاي منطقه با تأکيد بر قرابت‌هاي جغرافيايي، فرهنگي، ‌تاريخي و سياسي؛
6. ملل و كشورهايي كه روابط و پيوند‌هاي سياسي- فرهنگي و يا اقتصادي- فرهنگي قابل توجهي با نظام جمهوري اسلامي ايران دارند؛
7. دولت‌ها، جريان‌ها و گروه‌هاي معارض و يا متخاصمي كه به اقدامات سازمان‌يافتة فرهنگي، سياسي، اقتصادي و... عليه منافع ملي جمهوري اسلامي ايران مبادرت مي‌ورزند؛
8. سازمان‌هاي بين‌المللي و منطقه‌اي.
9. جامعة جهاني؛